CBÜ’DE KONFERANS

CBÜ Fen- Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Başkanı Prof. Dr. Âdem CEYHAN, Prof. Ümit Doğay Arınç Kültür Merkezi’nde “Tevfik Fikret’in Târîh-i Kadîm ve Zeylinin Uyandırdığı Yankılar” konulu bir konferans verdi.

Ağırlıklı olarak Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü öğretim elemanları ve öğrencilerinin katıldığı konferansta CEYHAN, önce 11 Nisan- 3 Mayıs 2015 tarihleri arasında Manisa- Hicaz- Berlin hattındaki seyahatlerinden bahsetti. Ardından, şair Tevfik Fikret’in (1867-1915) 28 Nisan 1905’te yazdığı bilinen, ancak sahibi, baskı yeri ve yılı belirtilmeyen “Târîh-i Kadîm” (Eski Tarih) adlı şiirinin 1909 ve 1911 yıllarında basıldığını; mektup, dergi ilanı, reaksiyonların tarihleri gibi delillere dayanarak ortaya koydu. Târîh-i Kadîm şiirinin dinî inanç konularına dair içine aldığı şüphe ve inkâr düşüncelerini de özet olarak nakleden konuşmacı, Fikret’in 30 yaşından itibaren geçirdiği fikrî değişimin sebepleri üzerinde durdu. Ayrıca bu uzunca şiirin yazılış sebepleri ve yayılma tarzı hakkında bilgi verdi. Ceyhan, Fikret’in Târîh-i Kadîm’e Zeyl (ilâve) adlı şiirini, Mehmed Âkif’in bir iki beyitten ibaret sert cevabına karşı, ölümünden dokuz ay önce yazdığını, bu manzumede sırf inkârda karar kılmış ve farklı bir anlayışa ulaşmış göründüğünü anlattı. Târîh-i Kadîm ve zeyline gösterilen sözlü ve yazılı reaksiyonlardan bahseden Ceyhan, ağırlıklı olarak Mehmed Âkif’in şiddetli karşılıkları üzerinde durmakla birlikte, maarif nazırı Emrullah Efendi, Sivaslı muallim şair Mehmed Fazlullah ve son devir düşünürlerinden Mehmed Ali Aynî’nin tenkit, cevap ve tahliline de kısaca temas etti.

İnanç ve inkâr fikirlerinin insanlık tarihi kadar eski olduğuna dikkat çeken konuşmacı, Târîh-i Kadîm ve zeylinin de 110 yıldır zaman zaman tartışma gündemine gelen şiirler olduğunu ifade etti. Böylece dinleyiciler, edebiyat tarihimizde yer alan iki ünlü şiirin yazılış tarihleri, sebepleri, yayılma tarzı, yayınlanış yılları, içine aldığı fikirler ve uyandırdığı reaksiyonlar hakkında bilgi edinmiş oldu. Konferans, ilgiyle takip edildi.